زینک

زینک بعد از منیزیم، دومین یون معدنی فراوان بدن است و تنها فلزی است که در همه کلاس های آنزیمی وجود دارد. بدن 20 تا 40 درصد زینک موجود در غذا را جذب می می کند و زینک موجود در غذاهای حیوانی دو برابر راحت تر از غذاهای گیاهی جذب می شود. زینک با غذای پروتئینی نیز راحت تر جذب می شود. بدن قادر به ذخیره زینک نیست و بنابراین هر روز نیاز است مقادیر کم زینک (50 میلی گرم و کمتر) مصرف شود. ماهیچه ها (% 60) و استخوان (% 30) حاوی % 90 زینک بدن هستند. مقادیر زیاد زینک در غده پروستات و مایع سمن و مشیمیه چشم است.

افرادی که زیاد تعریق دارند مانند ورزش کاران در هوای گرم و خانم های یائسه که تعریق شبانه را تجربه می کنند، بیشتر در معرض از دست دادن زینک هستند. هر چقدر دوز زینک مصرفی افزایش یابد احتمالا به علت اشباع شدن مکانیسم های انتقالی، درصد زینک جذب شده کاهش می یابد.

درصد جذب زینک به نظر می رسد در افراد مسن تر، کاهش می یابد.

درصد جذب زینک با مصرف رژیم غذایی پروتئینی افزایش می یابد.

در یک مطالعه سیستماتیک در سال 2012 که روی 25 مقاله مروری در ارتباط با مصرف مکمل زینک با دیابت به این نتیجه رسیدند که مصرف زینک در مقایسه با گروه پلاسبو باعث کاهش قند خون ناشتا و HbA1c، کاهش کلسترول توتال و LDL و همچنین کاهش چشمگیر در فشار خون سیستولیک و دیاستولیک می شود که نشان دهنده اثرات سودمند مکمل زینک بر روی کنترل گلیسمیک و بهبود پارامترهای سلامتی مرتبط با لیپید است.

در مطالعه سیستماتیک دیگری که در سال 2013 روی 104 مطالعه مروری در کشور چین و دیگر کشورها در ارتباط با مصرف مکمل روی جهت درمان اسهال کودکان زیر 5 سال انجام شد، به این نتیجه رسیدند که کودکان درمان شده با مکل زینک کاهش 26 درصدی ریسک پایداری اسهال بالای 3 روز را خواهند داشت و همچنین کاهش عوارض در نتیجه مصرف خوراکی مکمل زینک برای اسهال شدید در بین کودکان زیر 5 سال گزارش شد.

تحقیقات مختلف نشان داده است که مقادیر زینک سمن مهم تر از مقدار زینک خون است. مشخص شده است که نسبت مس به زینک، در سمن مردان با تحرک غیر عادی اسپرم بالاتر است. مشخص شده است که مصرف مکمل زینک باعث بهبود باروری زنان می شود. زینک یکی از دو آنتی اکسیدانت مرتبط با افزایش میزان حاملگی بالینی است.

افزایش ریسک سرطان پروستات با استفاده طولانی مدت زینک بیشتر از 100 میلی گرم در روز همراه است.

انواع ملح زینک
زینک سولفات، که در آب محلول بوده ولی عوارض گوارشی زیادی را به دنبال دارد و طعم فلزی ناخوشایندی را در دهان باعث می شود اما قیمت پایینی دارد و به همین خاطر می تواند مورد استفاده قرار گیرد.

زینک اوراتات، به عنوان یک آنتی اکسیدانت قوی، جذب زیادی دارد و منع استفاده آن در زنان باردار می باشد.

زینک پیکولینات، که ملح آن از ایزومر نیاسین بدست می آید و جذب بالاتری از ملح گلوکونات هم دارد.

زینک استات، که جذب آن از گلوکونات بیشتر است اما میزان اسیدیتیه معده را افزایش می دهد.

زینک اکسید، استفاده آن بیشتر در فراورده های پوستی مختص به سوختگی و ضد آفتاب است.

زینک سیترات، علارغم جذب بالای آن، سریع حذف می شود و در بدن نمی ماند.

زینک گلوکونات، که ملح آن از تخمیر گلوکز بدست می آید و با توجه به نیمه عمر بالای آن، پایدارترین ملح زینک را به خود اختصاص می دهد و جذب تقریبا بالا و عوارض گوارشی کمتری دارد و به همین دلیل بیشتر از دیگر ملح های زینک برای تهیه فراورده های حاوی زینک استفاده می شود. زینک گلوکونات توسط FDA به عنوان یک ترکیب ایمن GRAS (generally recognized as safe) در نظر گرفته می شود. مطالعات نشان داده است که زینک ممکن است در انشان ها در فرم گلوکونات بهتر جذب شود اما نتایج دیگر مطالعات ممکن است متفاوت باشد.

مقادیر مجاز توصیه شده مکمل های زینک در سنین مختلف در روز
نوزادان 0-6 ماه

2 میلی گرم در روز

کودکان 7 ماه تا 3 سال

3 میلی گرم در روز

کودکان 4 تا 8 سال

5 میلی گرم در روز

کودکان 9 تا 13 سال

8 میلی گرم در روز

نوجوانان پسر 14 تا 18 سال

11 میلی گرم در روز

نوجوانان دختر 14 تا 18 سال

9 میلی گرم در روز

مردان بالغ

12 میلی گرم در روز

زنان بالغ

10 میلی گرم در روز

زنان باردار

13 میلی گرم در روز

زنان شیرده

14 میلی گرم در روز

موارد استفاده زینک
زینک و فراورده های حاوی برای

جلوگیری از کمبود این عنصر ضروری

رشد و نمو و سلامتی بافت های بدن

کوتاهی قد و اسهال شدید در کودکان

بهبود زخم و زخم های گوارشی

در تقویت سیستم ایمنی و بهبود سرماخوردگی،

کمک به حفظ بینایی،

جلوگیری از ریزش مو،

بهبود اختلال کمبود توجه یا بیش فعالی (ADHD)

بهبود بیماری های پوستی مانند پسوریازیس، اگزما و آکنه،

جلوگیری از عفونت های مرتبط با دستگاه تنقسی فوقانی

وزوز گوش یا همان زنگ زدن گوش

جلوگیری از آلزایمر

تقویت باروری

بالا بردن وزن در افراد دچار بی اشتهایی عصبی

در بیماری ویلسون استفاده دارد.

منابع زینک

زینک به مقادیر زیاد بیشتر در گوشت، غذای دریایی، لبنیات و آجیل، حبوبات و غلات کامل یافت می شود.

شرایط نگهداری

فراورده های مربوط به زینک باید در جای خشک و خنک و به دور از نور آفتاب و دسترس کودکان نگهداری شود.

عوارض و تداخلات زینک

موادی مانند سبوس، پروتئین، قهوه، و فسفر و کلسیم که مانع جذب زینک می شوند، نباید با زینک مصرف شوند.

فیتات های موجود در غلات و سویا، جذب زینک را از طریق اتصال به آن مهار می کنند.

کازئین موجود در شیر و کلسیم جذب زینک را از طریق اتصال به آن مهار می کنند.

مس در مقادیر بالا جذب زینک را مهار می کند.

برخی عوارض جانبی فراورده های زینک می تواند درد شکم، تهوع، تب، سرفه و اسهال و استفراغ و خواب آلودگی باشد.

مصرف بیش از 40 mg زینک در روز می تواند باعث علایم شبیه به سرماخوردگی، تب، سرفه و سر درد و خستگی شود.

اثرات مخرب طولانی مدت مصرف زینک با دوز بالا شامل سرکوب سیستم ایمنی، کاهش مقادیر کلسترول HDL، کمبود مس و احتمالا عوارض تناسلی ادراری می شود.

مصرف طولانی مدت الکل باعث کاهش شدید جذب زینک می شود.

در افراد دیابتیک، مصرف زینک با دوز بالا باعث کاهش قند خون می شود.

ریسک کاهش زینک در افرادی که همودیالیز می شوند بالا است.

مصرف زینک با مقادیر بالا برای زنان باردار و شیرده خطرناک است. مقادیر توصیه شده زینک برای زنان باردار و شیرده بالاتر و پایین تر از 18 سال به ترتیب نباید بیشتر از 40 و 34 میلی گرم در روز باشد.

زینک از آنجایی که می تواند باعث کاهش جذب آنتی بیوتیک ها در بدن می شود می تواند با این داروها (آنتی بیوتیک های کینولون و تتراسایکلین) تداخل ایجاد کند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *