سافت ژل ها

سافت ژل ها (Softgels)

تخمین زده می شود که بیش از 40٪ مواد شیمیایی جدید که از فرایند کشف مواد دارویی فعلی بدست می آیند دارای خواص بیودارویی ضعیف مانند حلالیت یا نفوذپذیری کم در آب هستند. این خصوصیات، چالشهای مهمی را برای جذب خوراکی ترکیبات و توسعه فرم های دوز خوراکی با فراهم زیستی خوب به وجود می آورند. توسعه اشکال دوز خوراکی سافت ژل ها برای تحویل خوراکی ترکیبات با حلالیت کم در آب در حال رشد هستند. این فرم دوز خوراکی نسبت به سایر اشکال دوز خوراکی، مزایای مختلفی دارند از جمله تحویل یک مخلوط مایع طراحی شده به منظور پایداری و بهبود فراهم زیستی خوراکی یک ترکیب با حلالیت ضعیف به صورت تک دوز واحد با شکل جامد، تحویل دوزهای کم و فوق العاده کم از یک ترکیب، تحویل یک ترکیب با نقطه ذوب پایین و به حداقل رساندن تولید پتانسیل گرد و غبار در طول تولید و در نتیجه افزایش ایمنی پرسنل تولید. هنگامی که یک ترکیب حلالیت کافی در حامل غیر آبی قابل قبول به لحاظ دارویی را نشان داد، کپسول های سافت ژلاتین ممکن است برای تحویل محلول به صورت شکل جامد ایده آل باشد. سافت ژل ها اشکال کروی، بیضی یا اشکال دیگری را می توانند داشته باشند.

 

 

جذب خوراکی یک ترکیب می تواند تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله خصوصیات فیزیک و شیمیایی، فرمولاسیون و دوز ترکیب و فیزیولوژی و پاتولوژی دستگاه گوارش (GIT) باشد. صرف نظر از عوامل دیگر، منطقی است که نتیجه گیری کرد ترکیب باید به صورت محلول و یا در فرم حل شده در دستگاه گوارش باشد تا در سراسر اینتروسیت های پوشاننده لومن روده پخش شود.
حلالیت ضعیف در آب به عنوان یکی از بزرگ ترین چالش های فیزیک و شیمیایی برای جذب خوراکی ترکیبات مطرح می شود و تقریبا به ناچار باعث می شود که اشکال خوراکی با فراهم زیستی پایین تری از فرم های خوراکی معمولی ایجاد شوند. رویکردهای سنتی به منظور افزایش جذب یک ترکیب مربوط به بهبود حلالیت آن و سرعت انحلال آن در مایعات GIT است. این رویکردها شامل استفاده از شکلی از ترکیب با حلالیت بهینه آبی، به عنوان مثال، فرم نمک، فرم آمورف، فرم پرو دارو یا پیش دارو، فرم نانو یا استفاده از حاملی که در آن ترکیب محلول است و به محض تماس با محیط آبی GIT، محلول باقی می ماند. یکی از راه ها برای تحویل یک ترکیب به GIT برای جذب، تجویز ترکیب به عنوان محلول یا فرم حل شده است و از این طریق هر مرحله محدود کننده سرعت انحلال در روند جذب حذف می شود. گاها، حامل های غیر آبی (آلی) بکار گرفته می شوند تا ترکیبات با حلالیت ضعیف در آب را برای مصرف خوراکی یا تزریقی محلول سازند. استفاده از این حامل ها برای فراورده های خوراکی تحت تاثیر عوامل پیچیده زیادی قرار می گیرند. اولا، برخی از این ترکیبات مانند دی متیل فرمامید (DMF) و دی متیل سولفوکسید (DMSO) ظرفیت انحلال قابل توجهی برای بسیاری از ترکیبات دارند. اما این ترکیبات از نظر دارویی قابل قبول نیستند. دوما، برخی از این ترکیبات ممکن است عملکرد حل کنندگی کافی برای برخی از ترکیبات را نداشته باشند مگر اینکه در دوز کم باشد. در غیر این صورت، حجم حامل مورد نیاز نمی تواند به راحتی در یک واحد دوز معمول و مناسب موجود باشد. سوما، همچنین ممکن است هنگامی که ترکیب حل شده با محیط آبی در GIT روبرو شود، رسوب ترکیب از محلول اتفاق بیافتد و منجر به جذب کمی یا بدون جذب شود.
کپسول های ژلاتینی نرم یا کپسول های الاستیک نرم، محبوبیت زیادی را در تحویل ترکیبات درمانی حل شده یا سوسپانسیون در حامل های غیر آبی به دست آورده اند. سافت ژل ها حاوی مواد فعال به صورت محلول، سوسپانسیون یا مواد نیمه جامدی هستند که ذاتا منجر به جذب بهتر ماده فعال در مقایسه با تحویل در فرم قرص یا پودر می شوند. سافت ژل ها نسبت به اشکال خوراکی معمولی مزایای مختلف دیگری دارند از جمله بهبود بلع، پوشش دادن بو و مزه ناخوشایند و در نتیجه ظاهری خوشایند، محافظت از ترکیب محصور شده در برابر اکسیژن و نور و توانایی حل شدن آسان در شیره معده در GIT. سافت ژل ها امکان جذب سریع مواد را فراهم کرده و مقدار مواد حامل مورد نیاز را در مقایسه با قرص ها به حداقل می رسانند. علاوه بر این، فناوری های مدرن امکان تولید سافت ژل ها را در انواع مختلف اشکال، رنگ ها و طعم ها فراهم می کنند.

 

 

پوسته سافت ژل ها
کپسول های سافت ژل از ژلاتین و آب ساخته می شوند اما با افزودن یک الکل پلی هیدیک، مانند گلیسرول یا سوربیتول که باعث انعطاف پذیری آنها می شوند. سوربیتول نسبت به گلیسرول کمتر جاذب رطوبت هوا است. به علاوه، پوسته ممکن است حاوی مواد نگهدارنده، مواد رنگ کننده و مات کننده، طعم دهنده ها و شیرین کننده ها، احتمالاً قندهایی باشد که ویژگی قابلیت جویدن را به پوسته، مواد مقاوم به دستگاه گوارش و در موارد خاص حتی ترکیبات فعال منتقل می کند. آنها معمولاً حاوی ماده نگهدارنده مانند بتا-نفتول هستند. ماده ژلاتین یک ماده مشتق شده حیوانی است که برای ساخت پوسته پلیمری سافت ژل استفاده می شود و به شدت محلول در آب است. حلالیت ژلاتین در برخی جهات مزیت محسوب می شود مانند کپسول های سافت ژل وقتی که مصرف می شوند، سریع حل می شوند که برای تحویل داروهای با عملکرد سریع (سریع الاثر) ایده آل می باشد. به هر حال، این حلالیت باعث می شود کپسول های سافت ژل نسبت به گرما و رطوبت بسیار حساس باشند، در نتیجه، ماندگاری این فرمولاسیون بسته به شرایطی که در آن نگهداری می شود، می تواند بسیار متفاوت باشد. پر کردن مایع درون سافت ژل باید بیشتر بر پایه روغن باشد تا بر پایه آب تا از واکنش با پوسته بیرونی جلوگیری شود.
انواع مختلف مواد سازنده کپسول، معمولا برای فراورده های مختلف انتخاب می شوند. پوست و استخوان حیوانات به دلیل دسترسی به طور گسترده به عنوان منبع ماده خام برای فرمولاسیون پوسته کپسول های ژلاتینی استفاده می شوند. خاصیت پایداری مکانیکی در ژلاتین باعث خواص فیزیکی مطلوب آن می شود. علاوه بر این، آنها می توانند بازیافت شوند و عملکرد خوب خود را حفظ کنند. ژلاتین ساخته شده از مواد سنتی مانند پوست، استخوان، تاندون و کلاژن حیوانات گفته می شود که نیازهای دارویی لازم را برطرف می کند زیرا به سرعت توسط آنزیم های دستگاه گوارش هیدرولیز می شوند و حاوی انواع آمینو اسیدهای مغذی نیز هستند. اخیرا کپسول های ژلاتینی از فراورده های پوست ماهی بدست آمده است. کپسول های گیاهی به صورت مواد پلیمری هیدروکسیل پروپیل متیل سلولز (HPMC) که کاملا در آب سرد حل می شود اما در اتانل و دیگر حلال های آلی تقریبا نامحلول است نیز مورد بررسی قرار گرفته اند.

مزایای سافت ژل ها
افزایش سرعت جذب داروها. یکی از بهترین پیشرفت ها در حوزه تحویل دارو به دستگاه گوارش تولید در فرمی است که در آن جذب سریعا صورت می گیرد که این از طریق ماتریکس محلول دارویی در فرمولاسیون سافت ژل جایی که جذب به طور چشمگیری سریع تر از دیگر فرم های دوز خوراکی جامد دارو مانند قرص ها می باشد.
افزایش فراهم زیستی داروها. علاوه بر افزایش سرعت جذب، سافت ژل ها میزان جذب را نیز بهبود می بخشند. این به ویژه برای داروهای هیدروفوبیک با وزن مولکولی نسبتا بالا می تواند موثر باشد.
کاهش تغییر مقادیر پلاسمایی داروها. تغییر زیاد در مقادیر پلاسمایی دارو از مشخصه های رایج داروهای با فراهم زیستی پایین است. با دوز بهینه دارو در محلول، میزان تغییر پلاسمایی چنین داروهایی به میزان قابل توجهی کاهش می یابد.
کسب رضایت بیمار و ترجیحات مصرف کننده. نتایج مطالعات نشان داد كه سافت ژل ها برای بیشتر مصرف كنندگان فرمهای دوز جذاب هستند و در پاسخ به نیازهای بیمار از سایر فرمهای دوز مصرفی بهتر بودند. مصرف کنندگان ترجیح خود را از نظر سهولت در بلع، مزه و طعم قابل قبول و راحتی نشان دادند. یکی دیگر از جنبه های بهبود پذیرش آن این است که میزان فراهمی زیستی آن افزایش یابد و ممکن است دوز تجویز شده برای رسیدن به اثربخشی درمانی کاهش یابد. در این روش ممکن است امکان کاهش اندازه کپسول نیز وجود داشته باشد که این امر باعث بهبود بیشتر پذیرش بیمار می شود.
ایمن بودن برای داروهای قوی و سایتوتوکسیک. با آماده سازی محلول یا سوسپانسیون دارو، ترکیبات فعال لزوما از محیط از طریق مایع محافظت می شوند.
یکنواختی دوز داروهای با دوز کم. تولید مخلوط های کافی از مقادیر کم داروهای با دوز کم در مقادیر بیشتر ترکیبات حامل پودری اغلب مشکل است. اما یکنواختی و هموژن بودن از طریق حل کردن دارو در مایع و سپس کپسول سازی ماتریکس مایع در سافت ژل بهبود پیدا می کند.
پایداری محصول. آماده سازی سافت ژل های پر شده از مایع برای تخریب اکسیداتیو یا هیدرولیتیکی داروها مفید و موثر هستند.

 

 

معایب سافت ژل ها
قیمت زیاد تولید
حساسیت به گرما و رطوبت
محرومیت رژیم غذایی به دلیل محرومیت های مذهبی و رژیم های گیاهی چون اکثرا از استخوان ها و پوست حیواناتی مثل خوک و گاو ساخته می شود.

مایعات پر کننده سافت ژل ها
این مایعات محدود به آنهایی هستند که اثرات مخرب و نامطلوب بر روی دیواره ژلاتین ندارند. امولسیون به علت اینکه آب آزاد می شود و دیواره را تحت تاثیر قرار می دهد نمی تواند استفاده شود. حامل های استفاده شده در کپسول های سافت ژل ها، مایعات مخلوط نشدنی با آب و فرار مانند روغن های گیاهی و معدنی، تری گلیسیریدهای با زنجیره متوسط و گلیکوزیدهای استیله شده هستند. مایعات حل پذیر در آب و غیر فرار مانند PEG با وزن مولکولی پایین نیز اخیراً به دلیل توانایی مخلوط شدن راحت با آب و تسریع در انحلال داروهای حل شده یا سوسپانسیونی مورد استفاده قرار می گیرد.

انواع ماتریکس های پر کننده سافت ژل ها
مایعات یا روغن های لیپوفیلیک مانند روغن سویا
مایعات هیدروفیلیک مانند PEG 400
روغن های خود امولسیون کننده (روغن به اضافه سورفاکتانت غیر یونی)

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *